Sadzenie drzewek na jesień

Jesień to jeden z najlepszych terminów na sadzenie wielu gatunków drzew owocowych i ozdobnych. Chłodniejsze temperatury, większa wilgotność podłoża i zakończona wegetacja stwarzają roślinom dobre warunki do ukorzenienia się przed nadejściem zimy. Warto jednak pamiętać, że o sukcesie nie decyduje sama data sadzenia. Równie ważne są stan korzeni, jakość sadzonki, warunki glebowe oraz prawidłowa technika sadzenia.

Mały błąd popełniony podczas umieszczania drzewka w gruncie może ujawnić się dopiero wiosną, gdy roślina nie rozpocznie wzrostu lub zacznie zamierać. Najważniejsza zasada jest prosta: drzewko powinno zostać posadzone we właściwym terminie, a jego korzenie muszą mieć możliwość regeneracji przed nadejściem mrozów.

Kiedy sadzić drzewka jesienią?

Jesień to dobry termin sadzenia wielu drzew owocowych i ozdobnych, ale nie wszystkich gatunków. W przypadku drzew liściastych z odkrytym systemem korzeniowym sadzenie najczęściej przeprowadza się po zakończeniu wegetacji, gdy rośliny zrzucą liście, a gleba nie jest jeszcze zamarznięta.

Dotyczy to między innymi jabłoni, grusz, klonów, brzóz i lip, pod warunkiem że są to gatunki odpowiednie do sadzenia w tym terminie, a sadzonki są w dobrym stanie. Drzewa liściaste sprzedawane w pojemnikach można sadzić w szerszym zakresie terminów, o ile pozwalają na to warunki pogodowe i glebowe.

W przypadku drzew iglastych oraz gatunków wrażliwych na mróz trzeba zachować większą ostrożność. Niektóre iglaki lepiej sadzić wiosną lub pod koniec lata, aby zdążyły się ukorzenić przed zimą. Jesienne sadzenie może być ryzykowne szczególnie wtedy, gdy do nadejścia mrozów pozostało niewiele czasu, a roślina ma ograniczony system korzeniowy.

Należy unikać sadzenia w czasie silnych przymrozków oraz wtedy, gdy ziemia jest zamarznięta, podmokła lub mocno rozjeżdżona przez deszcz. Sadzonki z odkrytymi korzeniami warto posadzić jak najszybciej po zakupie, zamiast czekać na „lepszy dzień” tylko dlatego, że kalendarz wciąż wskazuje jesień.

Czy wszystkie drzewa warto sadzić jesienią?

Nie zawsze. Takie gatunki jak jabłonie, grusze, śliwy czy wiśnie zazwyczaj bardzo dobrze znoszą jesienne sadzenie. Inaczej jest w przypadku gatunków bardziej wrażliwych na mróz, między innymi brzoskwiń i moreli. W ich przypadku bezpieczniejszym rozwiązaniem często okazuje się sadzenie wiosenne.

Decyzję warto uzależnić nie tylko od gatunku, lecz także od odmiany, lokalnego klimatu oraz stanowiska w ogrodzie.

Sadzonka z gołym korzeniem czy w doniczce?

Rodzaj sadzonki ma duży wpływ na sposób sadzenia oraz późniejszą pielęgnację.

Rodzaje sadzonek drzew.

Sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym

Korzenie są pozbawione ziemi i bardzo szybko tracą wilgoć. Takie drzewka należy posadzić możliwie szybko po zakupie. To właśnie ten typ sadzonek najczęściej trafia do sprzedaży jesienią.

Sadzonki z bryłą korzeniową

W tym przypadku korzenie otacza zwarta bryła ziemi. Należy chronić ją przed rozsypaniem i przesuszeniem, ponieważ uszkodzenie bryły może utrudnić przyjęcie się rośliny.

Sadzonki uprawiane w pojemnikach

Drzewka sprzedawane w doniczkach można sadzić przez większą część sezonu, pod warunkiem że bryła korzeniowa nie jest przesuszona ani przemarznięta.

Przed zakupem dokładnie obejrzyj sadzonkę. Korzenie powinny być jędrne i zdrowe, bez oznak przesuszenia, gnicia czy poważnych uszkodzeń mechanicznych. W przypadku roślin pojemnikowych sprawdź również, czy korzenie nie tworzą bardzo zwartego splotu wokół bryły korzeniowej.

Jeśli planujesz sadzić rośliny w betonowych pojemnikach, sprawdź również, jak sadzić w betonowych donicach, aby odpowiednio przygotować miejsce dla korzeni.

Jak wybrać odpowiednie miejsce?

Planując nasadzenia, należy myśleć perspektywicznie. Niewielka sadzonka po kilku latach może zamienić się w duże drzewo o szerokiej koronie.

Przed sadzeniem warto uwzględnić:

  • odległość od budynków i ogrodzeń,
  • sąsiedztwo innych drzew i krzewów,
  • przebieg instalacji podziemnych,
  • dostęp do światła słonecznego,
  • rodzaj i przepuszczalność gleby.

Większość popularnych drzew owocowych najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, w żyznej i przepuszczalnej glebie. Niekorzystne są miejsca, w których po opadach długo zalega woda. Takie warunki mogą prowadzić do niedotlenienia i zamierania korzeni.

Warto również uważać na zagłębienia terenu, gdzie zimą gromadzi się zimne powietrze. W takich lokalizacjach ryzyko uszkodzeń mrozowych jest znacznie większe.

Sadzenie drzewka krok po kroku

1. Przygotuj odpowiedni dołek

Dołek powinien być wystarczająco szeroki, aby korzenie można było swobodnie rozłożyć. Nigdy nie należy ich zginać ani wciskać na siłę do zbyt małej przestrzeni.

W przypadku sadzonek z bryłą korzeniową dół powinien być szerszy od bryły, natomiast jego głębokość należy dopasować do wysokości systemu korzeniowego.

Jak posadzić drzewko

2. Przygotuj korzenie

Przed sadzeniem usuń jedynie korzenie uszkodzone, chore lub całkowicie martwe. Zdrowych korzeni nie należy skracać tylko po to, by łatwiej zmieściły się w dołku.

Pamiętaj, że nawet krótkotrwałe przesuszenie odkrytych korzeni może osłabić zdolność rośliny do pobierania wody po posadzeniu.

W przypadku drzewek z pojemników zachowaj bryłę korzeniową. Jeśli korzenie są silnie splątane na jej powierzchni, możesz je delikatnie rozluźnić.

3. Posadź drzewko na odpowiedniej głębokości

Jest to jeden z najważniejszych etapów całego procesu.

Szyjka korzeniowa, czyli miejsce przejścia pnia w korzenie, powinna znajdować się na poziomie gruntu zgodnie z wymaganiami danego gatunku. Zbyt głębokie sadzenie może prowadzić do osłabienia wzrostu i problemów zdrowotnych.

W przypadku drzew szczepionych miejsce szczepienia powinno pozostać ponad powierzchnią ziemi. Jego zasypanie może negatywnie wpłynąć na dalszy rozwój rośliny.

4. Zasyp korzenie ziemią

Ustaw drzewko pionowo i stopniowo zasypuj korzenie ziemią. Delikatne poruszanie sadzonką pomoże wypełnić wolne przestrzenie między korzeniami.

Po zasypaniu lekko ugnieć glebę, aby ustabilizować roślinę. Nie należy jednak mocno ubijać podłoża, ponieważ ogranicza to dostęp powietrza do korzeni.

Najczęściej najlepiej sprawdza się ziemia pochodząca z miejsca sadzenia. Należy unikać stosowania świeżego obornika lub skoncentrowanych nawozów bezpośrednio przy korzeniach.

5. Podlej drzewko

Podlewanie po posadzeniu jest konieczne również jesienią. Woda pomaga ziemi dokładnie otoczyć korzenie i usuwa kieszenie powietrzne z podłoża.

Ilość wody należy dostosować do wielkości sadzonki oraz wilgotności gleby. W kolejnych tygodniach warto kontrolować stan podłoża, szczególnie podczas suchej jesieni.

6. W razie potrzeby zamontuj palik

Palikowanie jest wskazane zwłaszcza wtedy, gdy młode drzewko rośnie na wietrznym stanowisku lub ma jeszcze słabo rozwinięty system korzeniowy.

Palik należy umieścić tak, aby nie uszkodzić korzeni. Do mocowania najlepiej używać szerokich, elastycznych taśm, które nie będą wrzynały się w korę.

7. Zabezpiecz drzewko przed zimą

Młode drzewa są szczególnie narażone na działanie mrozów. Dlatego wokół podstawy pnia warto usypać kopczyk z ziemi, który ochroni najwrażliwsze części rośliny przed przemarzaniem.

Nie można zapominać również o ochronie przed zwierzętami. Zające, sarny i gryzonie potrafią zimą poważnie uszkodzić korę młodych drzewek. W takich miejscach warto zastosować specjalne osłony pni.

Dobrym rozwiązaniem jest także ściółkowanie gleby wokół drzewa. Warstwy ściółki nie należy jednak dosuwać bezpośrednio do pnia, aby nie powodować zawilgocenia kory.

Jeśli oprócz drzew posadzonych w gruncie masz również rośliny w pojemnikach, przeczytaj, jak zabezpieczyć rośliny i betonowe donice na zimę.

Czy po posadzeniu trzeba przyciąć drzewko?

Nie każde drzewko wymaga natychmiastowego cięcia po posadzeniu. Termin i zakres cięcia zależą od gatunku, wieku sadzonki oraz sposobu prowadzenia korony.

W przypadku wielu drzew owocowych cięcie formujące wykonuje się dopiero wiosną. Dlatego jesienią nie warto przeprowadzać przypadkowych zabiegów. Znacznie ważniejsze jest prawidłowe posadzenie drzewa, odpowiednie nawodnienie i ochrona przed zimą.

Najczęstsze błędy podczas jesiennego sadzenia drzew

Problemy z przyjmowaniem się sadzonek najczęściej wynikają z kilku podstawowych błędów:

  • przesuszenia korzeni przed sadzeniem,
  • zbyt głębokiego posadzenia drzewka,
  • zawinięcia lub zgniecenia korzeni w dołku,
  • sadzenia w podmokłej glebie,
  • nadmiernego nawożenia bezpośrednio przy korzeniach,
  • pominięcia podlewania po posadzeniu,
  • braku zabezpieczenia przed zwierzętami.

Uniknięcie tych błędów znacząco zwiększa szanse na prawidłowe ukorzenienie się rośliny i jej zdrowy wzrost w kolejnych latach.

Podsumowanie

Jesień to doskonały czas na sadzenie wielu drzew owocowych i ozdobnych. Ciepła jeszcze gleba oraz większa wilgotność sprzyjają regeneracji korzeni i przygotowaniu roślin do kolejnego sezonu. Kluczem do sukcesu jest jednak nie tylko odpowiedni termin, ale przede wszystkim jakość sadzonki oraz prawidłowe wykonanie wszystkich prac.

Zadbaj o właściwe stanowisko, nie dopuść do przesuszenia korzeni, posadź drzewko na odpowiedniej głębokości i pamiętaj o podlewaniu. Takie działania nie dają stuprocentowej gwarancji powodzenia, ale pozwalają uniknąć błędów, które najczęściej prowadzą do problemów już w pierwszym roku po posadzeniu.

Jesienne sadzenie można połączyć z przygotowaniem pozostałej części ogrodu na chłodniejsze miesiące. Pomysły na sezonowe aranżacje znajdziesz w artykule Jesienne dekoracje w ogrodzie – jak wykorzystać donice betonowe?.

Źródła